Polimialgia reumatyczna (PMR) to choroba zapalna występująca niemal wyłącznie po 50. roku życia. Charakteryzuje się silnymi bólami i sztywnością obręczy barkowej i biodrowej. Współistnieje z olbrzymiokomórkowym zapaleniem tętnic (GCA) u 10-20% chorych. Dobrze odpowiada na sterydy.
Czym jest PMR
To zapalna choroba o nieznanej dokładnej przyczynie, najczęściej rozpoznawana między 60. a 80. rokiem życia, częściej u kobiet. Ma związek z procesem starzenia układu odpornościowego.
Objawy
- Symetryczny ból obręczy barkowej i biodrowej.
- Sztywność poranna trwająca powyżej 45 minut.
- Trudności z wstawaniem z łóżka, podnoszeniem rąk.
- Ogólne osłabienie, zmęczenie.
- Stany podgorączkowe, utrata apetytu, masy ciała.
- Czasem zapalenie stawów obwodowych.
- Objawy GCA (jeśli współistnieje): ból głowy, tkliwość skroni, zaburzenia widzenia, chromanie żuchwy.
Diagnostyka
- Wywiad i typowy obraz kliniczny.
- Bardzo wysokie OB i CRP.
- Wykluczenie innych przyczyn: RZS, infekcje, nowotwory, niedoczynność tarczycy.
- USG stawów barkowych i biodrowych – zapalenie kaletek.
- Biopsja tętnicy skroniowej w podejrzeniu GCA.
- USG/PET tętnic w podejrzeniu zapalenia naczyń.
Leczenie
- Glikokortykosteroidy w niskich dawkach (prednizon 12,5-25 mg/dobę) – dramatyczna poprawa w ciągu 1-3 dni (kryterium diagnostyczne).
- Stopniowe zmniejszanie dawki przez 12-24 miesiące.
- Tocilizumab w przypadkach opornych lub steroidozależnych.
- Metotreksat jako lek oszczędzający sterydy.
- Profilaktyka osteoporozy (wapń, witamina D, bisfosfoniany).
- Kontrola glikemii, ciśnienia (działania niepożądane sterydów).
Najczęściej zadawane pytania (FAQ)
Czy PMR można wyleczyć?
Tak. U większości pacjentów po 1-3 latach leczenia uzyskuje się trwałą remisję bez nawrotów.
Dlaczego tak wysokie OB?
To charakterystyczna cecha PMR – OB często powyżej 50-100 mm/h. Markery zapalenia spadają po wprowadzeniu sterydów.
Czy sterydy są bezpieczne?
Niskie dawki stosowane krótko/średnio są zwykle dobrze tolerowane. Wymagają jednak profilaktyki osteoporozy i monitorowania.
Czy PMR i GCA to ta sama choroba?
Pokrewne, ale różne. GCA jest postacią cięższą z zajęciem dużych tętnic – wymaga wyższych dawek sterydów.
Czy mogę uprawiać sport?
Po opanowaniu objawów – tak, łagodne formy aktywności. W okresie zaostrzenia – odpoczynek.
Czy choroba nawraca?
Nawroty występują u 30-50% pacjentów, najczęściej w pierwszym roku po odstawieniu leków.
Źródła
- Polskie Towarzystwo Reumatologiczne – reumatologia.ptr.net.pl
- EULAR/ACR PMR Guidelines – eular.org
- BSR PMR Guidelines – rheumatology.org.uk
- Medycyna Praktyczna – mp.pl/reumatologia
Ważna informacja
Powyższy artykuł ma charakter informacyjno-edukacyjny i przedstawia ogólnodostępną wiedzę medyczną. Nie stanowi porady lekarskiej. Diagnostyka i leczenie PMR wymagają opieki reumatologa.