Migotanie przedsionków (AF) to najczęstsza utrwalona arytmia. Występuje u 2-4% dorosłych, a po 75. roku życia – u co dziesiątej osoby. Często bywa bezobjawowe, ale niesie istotne konsekwencje: 5-krotnie zwiększa ryzyko udaru mózgu i 2-krotnie ryzyko niewydolności serca. Wczesne wykrycie i leczenie znacząco poprawiają rokowanie.
Czym jest migotanie przedsionków
AF to arytmia, w której przedsionki serca nie kurczą się prawidłowo – drżą z częstotliwością 350-600/min. Bodźce nieregularnie przewodzą się do komór, dając niemiarową, najczęściej szybką pracę serca. Krew zalega w przedsionkach, co sprzyja tworzeniu się skrzeplin i udarów.
Postacie AF
- Napadowe – epizody samoistnie ustępują w ciągu 7 dni.
- Przetrwałe – trwa powyżej 7 dni, ustępuje po interwencji.
- Długotrwale przetrwałe – powyżej 12 miesięcy.
- Utrwalone – akceptowane, bez prób przywrócenia rytmu zatokowego.
Czynniki ryzyka
- Wiek powyżej 65 lat.
- Nadciśnienie tętnicze.
- Choroby serca (wieńcowa, niewydolność, wady zastawkowe).
- Cukrzyca.
- Otyłość.
- Obturacyjny bezdech senny.
- Nadczynność tarczycy.
- Nadużywanie alkoholu (holiday heart syndrome).
- Palenie tytoniu.
Objawy
- kołatanie serca, uczucie nierównego rytmu,
- duszność, zwłaszcza wysiłkowa,
- zmęczenie, osłabienie,
- zawroty głowy, omdlenia,
- uczucie ucisku w klatce piersiowej,
- nawet 30% pacjentów nie odczuwa żadnych objawów.
Diagnostyka
- EKG spoczynkowe.
- Holter EKG 24-72-godzinny lub dłuższy.
- Pętlowe rejestratory zdarzeń (ILR).
- Smartwatche z funkcją EKG (jako badania przesiewowe).
- Echokardiografia, w tym przezprzełykowa (TEE).
- TSH, lipidogram, morfologia, elektrolity.
Leczenie
Profilaktyka udaru
Ocena ryzyka udaru wg skali CHA2DS2-VASc. Pacjenci z wynikiem ≥2 (mężczyźni) lub ≥3 (kobiety) wymagają leczenia przeciwkrzepliwego:
- Nowe doustne antykoagulanty (DOAC): apiksaban, rywaroksaban, dabigatran, edoksaban.
- Warfaryna lub acenokumarol z monitoringiem INR (przy wadach zastawkowych mechanicznych).
- Zamknięcie uszka lewego przedsionka u pacjentów z przeciwwskazaniami do leków.
Kontrola rytmu
- Kardiowersja elektryczna lub farmakologiczna.
- Leki antyarytmiczne (amiodaron, propafenon, sotalol, flekainid).
- Ablacja przeznaczyniowa – skuteczna metoda przywracająca rytm zatokowy, szczególnie w napadowym AF.
Kontrola częstości
Beta-blokery, antagoniści wapnia, digoksyna – utrzymanie tętna spoczynkowego poniżej 110/min.
Profilaktyka i styl życia
- Kontrola ciśnienia, cukru, lipidów.
- Redukcja masy ciała.
- Aktywność fizyczna (umiarkowana, regularnie).
- Ograniczenie alkoholu.
- Niepalenie.
- Leczenie bezdechu sennego.
- Regularne pomiary tętna.
Najczęściej zadawane pytania (FAQ)
Czy migotanie przedsionków jest groźne?
Tak, głównie z powodu ryzyka udaru. Sama arytmia rzadko zagraża bezpośrednio życiu, ale wymaga leczenia.
Czy mogę mieć AF i nie wiedzieć o tym?
Tak. Bezobjawowe AF jest częste i często wykrywane przypadkowo. Stąd znaczenie badań przesiewowych u osób starszych.
Co to jest skala CHA2DS2-VASc?
To kalkulator ryzyka udaru u pacjentów z AF. Uwzględnia niewydolność serca, nadciśnienie, wiek, cukrzycę, przebyty udar, chorobę naczyń, płeć żeńską.
Czy ablacja boli?
Wykonywana jest w sedacji lub znieczuleniu ogólnym. Po zabiegu możliwe jest niewielkie uczucie dyskomfortu.
Czy z AF mogę uprawiać sport?
Umiarkowany wysiłek – tak. Sporty wytrzymałościowe wysokiej intensywności mogą sprzyjać AF i wymagają konsultacji.
Czy alkohol wywołuje AF?
Tak. Spożywanie nawet umiarkowanych ilości alkoholu zwiększa ryzyko AF, a jego ograniczenie zmniejsza częstość epizodów.
Źródła
- Polskie Towarzystwo Kardiologiczne – ptkardio.pl
- European Society of Cardiology, AF Guidelines – escardio.org
- European Heart Rhythm Association – ehra.org
- Medycyna Praktyczna – mp.pl/kardiologia
Ważna informacja
Powyższy artykuł ma charakter informacyjno-edukacyjny i przedstawia ogólnodostępną wiedzę medyczną. Nie stanowi porady lekarskiej. Diagnostyka i leczenie migotania przedsionków wymagają opieki kardiologa.