Bulimia (żarłoczność psychiczna) to zaburzenie odżywiania charakteryzujące się napadami objadania się, po których następują zachowania kompensacyjne – prowokowanie wymiotów, stosowanie środków przeczyszczających, nadmierne ćwiczenia. W odróżnieniu od anoreksji masa ciała pacjenta jest zwykle prawidłowa lub lekko podwyższona, co utrudnia rozpoznanie.
Czym jest bulimia
To zaburzenie odżywiania z nawracającymi epizodami niekontrolowanego objadania (binge eating) i następującymi po nich zachowaniami eliminacyjnymi. Pacjent ma poczucie utraty kontroli nad jedzeniem oraz nadmierne uzależnienie samooceny od wagi i sylwetki.
Mechanizm napadu
- Restrykcje dietetyczne i głód.
- Wyzwalacz emocjonalny (stres, smutek, samotność).
- Niekontrolowane spożycie dużej ilości jedzenia w krótkim czasie.
- Poczucie winy, wstydu, lęk przed przybraniem masy ciała.
- Zachowania kompensacyjne (wymioty, leki przeczyszczające, ćwiczenia).
- Nawrót cyklu.
Objawy
- Częste objadanie się „w tajemnicy”.
- Częste wizyty w toalecie po jedzeniu.
- Zniszczenie szkliwa zębów (od kwasu żołądkowego).
- Powiększenie ślinianek przyusznych.
- Zaczerwienienie i blizny na grzbiecie ręki (objaw Russella).
- Zaburzenia elektrolitowe (potas, magnez).
- Refluks, zaburzenia żołądkowo-jelitowe.
- Wahania masy ciała.
- Niska samoocena, depresja, lęki.
Powikłania
- Zaburzenia rytmu serca (z hipokaliemii).
- Pęknięcie przełyku lub żołądka (rzadko).
- Krwawienie z górnego odcinka przewodu pokarmowego.
- Niewydolność nerek.
- Cukrzyca.
- Próchnica, choroby przyzębia.
- Zaburzenia miesiączkowania, niepłodność.
- Depresja, samobójstwa.
Diagnostyka
- Wywiad psychiatryczny.
- Badania laboratoryjne (elektrolity, EKG, próby wątrobowe).
- Skala EDE-Q.
Leczenie
- CBT-E (terapia poznawczo-behawioralna dla zaburzeń odżywiania) – leczenie pierwszego wyboru.
- Terapia interpersonalna (IPT).
- Farmakoterapia: SSRI (fluoksetyna w dużej dawce), wybrane SNRI.
- Wsparcie dietetyka, regularne posiłki.
- Leczenie powikłań somatycznych.
- Grupy wsparcia.
Najczęściej zadawane pytania (FAQ)
Czy bulimia jest groźna?
Tak. Może prowadzić do ciężkich zaburzeń elektrolitowych, arytmii i nagłej śmierci. Wymaga leczenia.
Czy bulimia oznacza otyłość?
Niekoniecznie. Pacjenci mają zwykle prawidłową lub lekko podwyższoną masę ciała.
Czy mogę mieć bulimię i nie wymiotować?
Tak. Postać „niewymiotująca” obejmuje stosowanie środków przeczyszczających, intensywnych ćwiczeń lub okresów głodzenia.
Czy bulimia jest dziedziczna?
Częściowo. Genetyka, biologia i czynniki środowiskowe współistnieją.
Czy CBT-E jest skuteczna?
Tak. CBT-E jest najlepiej udokumentowaną metodą leczenia bulimii. Skuteczność sięga 50-65%.
Co odróżnia bulimię od BED?
W bulimii występują zachowania kompensacyjne. W BED (binge eating disorder) – tylko napady objadania bez kompensacji.
Źródła
- Polskie Towarzystwo Psychiatryczne – psychiatria.org.pl
- NEDA – nationaleatingdisorders.org
- Beat Eating Disorders – beateatingdisorders.org.uk
- Medycyna Praktyczna – mp.pl/psychiatria
Ważna informacja
Powyższy artykuł ma charakter informacyjno-edukacyjny i przedstawia ogólnodostępną wiedzę medyczną. Nie zastępuje leczenia specjalistycznego.