Wazektomia to niewielki zabieg urologiczny polegający na przecięciu i zamknięciu nasieniowodów, czyli przewodów, którymi plemniki wędrują z jąder do cewki moczowej. Po zabiegu wytrysk nadal występuje i wygląda tak samo, ale nasienie nie zawiera plemników.
To metoda przeznaczona dla mężczyzn, którzy świadomie kończą planowanie rodziny. Traktuje się ją jako rozwiązanie trwałe, dlatego decyzję warto podejmować bez pośpiechu i bez presji sytuacji życiowej.
Czym jest wazektomia i dla kogo jest przeznaczona
Wazektomia nie usuwa jąder, nie zmienia gospodarki hormonalnej i nie wpływa na produkcję testosteronu. Jądra nadal wytwarzają plemniki, ale zostają one wchłonięte przez organizm zamiast trafiać do nasienia.
Zabieg nie wpływa na erekcję, libido ani na odczuwanie przyjemności. Objętość wytrysku zmienia się w niewielkim stopniu, bo plemniki stanowią tylko drobny procent nasienia.
- mężczyźni, którzy zdecydowali, że nie chcą mieć więcej dzieci
- pary, dla których hormonalna antykoncepcja kobiety jest przeciwwskazana albo źle tolerowana
- sytuacje, w których kolejna ciąża wiązałaby się z ryzykiem zdrowotnym partnerki
Jak przygotować się do zabiegu
Przygotowanie jest proste, bo zabieg wykonuje się zwykle w znieczuleniu miejscowym i w trybie ambulatoryjnym. Przed zabiegiem odbywa się konsultacja urologiczna, na której omawia się trwałość metody i przebieg rekonwalescencji.
Leki przeciwkrzepliwe i przeciwpłytkowe wymagają wcześniejszego omówienia z lekarzem. Nie odstawiaj ich samodzielnie.
- ogol okolicę moszny zgodnie z zaleceniem placówki, zwykle w dniu zabiegu
- weź prysznic przed przyjściem i załóż obcisłą bieliznę, która po zabiegu podtrzyma mosznę
- zjedz lekki posiłek, jeśli zabieg jest w znieczuleniu miejscowym
- zaplanuj transport do domu i dzień spokoju po zabiegu
- przynieś listę przyjmowanych leków oraz informacje o alergiach
- gwałtownie narastający obrzęk moszny i silny ból
- gorączka powyżej 38 stopni, dreszcze
- wyciek ropny z rany, rozejście się rany
- rozległe zasinienie obejmujące podbrzusze i uda
- zawroty głowy i zasłabnięcie
Jak wygląda zabieg krok po kroku
Po podaniu znieczulenia miejscowego lekarz dociera do nasieniowodu przez niewielkie nacięcie albo nakłucie moszny. Nasieniowód zostaje przecięty, a jego końce zamknięte, najczęściej przez podwiązanie, zamknięcie prądem albo rozdzielenie warstwą tkanki. To samo wykonuje się po drugiej stronie.
W metodzie bez skalpela zamiast nacięcia wykonuje się małe nakłucie, które zwykle nie wymaga szwów. Ta odmiana wiąże się z mniejszym obrzękiem i krótszym gojeniem.
Cały zabieg trwa zwykle od kilkunastu do trzydziestu minut i tego samego dnia wraca się do domu.
Kiedy wazektomia zaczyna działać
Wazektomia nie działa od razu. W drogach nasiennych powyżej miejsca przecięcia pozostają plemniki, które muszą zostać usunięte przy kolejnych wytryskach.
Do czasu potwierdzenia skuteczności badaniem nasienia obowiązuje dotychczasowa antykoncepcja. Termin badania kontrolnego wyznacza urolog, zwykle po kilku miesiącach albo po określonej liczbie wytrysków. Pominięcie tego badania jest najczęstszą przyczyną nieplanowanych ciąż po zabiegu.
Rekonwalescencja: czego spodziewać się po zabiegu
Przez pierwsze doby normalne są obrzęk, zasinienie moszny i tkliwość. Pomaga chłodny okład, odpoczynek i obcisła bielizna podtrzymująca mosznę.
Do pracy biurowej wraca się zwykle po jednym lub dwóch dniach, przy pracy fizycznej potrzeba więcej czasu. Wysiłek fizyczny, dźwiganie i sport odkłada się zwykle na około tydzień, a szczegóły ustala urolog.
Współżycie można zwykle wznowić po kilku dniach, gdy ustąpi dyskomfort, pamiętając o dotychczasowej antykoncepcji do czasu kontrolnego badania nasienia.
Powikłania i odwracalność
Najczęstsze powikłania są miejscowe: krwiak, obrzęk, infekcja rany. Rzadziej występuje przewlekły ból moszny utrzymujący się po zagojeniu, wymagający leczenia urologicznego.
Wazektomię traktuje się jako metodę trwałą. Istnieją zabiegi odwracające, polegające na ponownym zespoleniu nasieniowodów, ale są trudniejsze, droższe i nie gwarantują powrotu płodności, a szansa maleje wraz z czasem od pierwszego zabiegu. Z tego powodu nie należy planować wazektomii z założeniem, że da się ją cofnąć.
Ile kosztuje wazektomia w Polsce
Wazektomia wykonywana jako metoda antykoncepcji nie jest finansowana ze środków publicznych, więc w praktyce wykonuje się ją odpłatnie. Cena zależy od miasta, metody, czyli klasycznej lub bez skalpela, oraz od tego, czy w cenie zawarte są konsultacja i kontrolne badania nasienia.
Pytając o cenę, ustal od razu, co obejmuje: samą procedurę czy również wizytę kwalifikacyjną, opatrunki, wizytę kontrolną i badania nasienia potwierdzające skuteczność. To one najczęściej decydują o różnicy między ofertami.
Najczęściej zadawane pytania
Nie. Zabieg nie zmienia gospodarki hormonalnej ani produkcji testosteronu, więc nie wpływa na erekcję, popęd seksualny ani odczuwanie przyjemności.
Nie od razu. W drogach nasiennych pozostają plemniki, dlatego do czasu potwierdzenia skuteczności badaniem nasienia obowiązuje dotychczasowa antykoncepcja. Termin badania wyznacza urolog.
Do pracy biurowej wraca się zwykle po jednym lub dwóch dniach, a wysiłek fizyczny i sport odkłada się na około tydzień. Obrzęk i tkliwość moszny przez pierwsze doby są normalne.
Traktuje się ją jako metodę trwałą. Zabiegi odwracające istnieją, ale są trudniejsze, droższe i nie gwarantują powrotu płodności, a szanse maleją z upływem czasu od pierwszego zabiegu.
Wykonywana jako metoda antykoncepcji nie jest finansowana ze środków publicznych, więc w praktyce jest zabiegiem odpłatnym.
Duże badania nie potwierdzają istotnego związku między wazektomią a rakiem prostaty. Zalecenia dotyczące badań profilaktycznych pozostają po zabiegu takie same jak wcześniej.