Przepuklina to przemieszczenie zawartości jamy brzusznej przez osłabione miejsce w jej ścianie. Najczęściej dotyczy pachwiny, ale występuje też w okolicy pępka, w bliźnie po wcześniejszej operacji i w innych lokalizacjach.
Przepuklina nie cofa się samoistnie i z czasem zwykle się powiększa. Jedynym skutecznym leczeniem jest operacja, a pas przepuklinowy nie leczy, lecz jedynie doraźnie utrzymuje przepuklinę.
Czym jest przepuklina i kiedy operować
Typowym objawem jest miękkie uwypuklenie, które powiększa się przy kaszlu i wysiłku, a znika po położeniu się. Towarzyszy mu uczucie ciągnięcia lub tępy ból nasilający się pod koniec dnia.
O terminie operacji decyduje chirurg, biorąc pod uwagę wielkość przepukliny, dolegliwości i ryzyko uwięźnięcia. Uwięźnięcie, czyli zaklinowanie zawartości przepukliny, jest stanem nagłym i wymaga operacji w trybie pilnym.
- przepuklina pachwinowa, najczęstsza, zwłaszcza u mężczyzn
- przepuklina pępkowa
- przepuklina w bliźnie po wcześniejszej operacji
- przepuklina udowa, o większym ryzyku uwięźnięcia
- przepuklina kresy białej
Jak przygotować się do operacji
Przed zabiegiem planowym wykonuje się badania krwi, EKG i konsultację anestezjologiczną. Rodzaj znieczulenia zależy od metody operacji i stanu zdrowia.
Warto zadbać o czynniki, które zwiększają ciśnienie w jamie brzusznej i sprzyjają nawrotowi: przewlekły kaszel, zaparcia, nadmierna masa ciała i palenie papierosów. Ich opanowanie przed operacją realnie poprawia wynik.
- zgłoś się na czczo zgodnie z instrukcją oddziału
- omów z lekarzem leki przeciwkrzepliwe i przeciwpłytkowe
- wylecz infekcję dróg oddechowych i zadbaj o regularne wypróżnienia
- przerwij palenie na możliwie długo przed zabiegiem
- przygotuj luźne ubranie oraz pomoc w domu na pierwsze dni
- zaplanuj transport, bo po znieczuleniu nie wolno prowadzić
- przepuklina, której nie da się odprowadzić, twarda i bolesna
- silny ból brzucha z nudnościami i wymiotami
- zaczerwienienie skóry nad przepukliną, gorączka
- brak możliwości oddania gazów i stolca
- narastający ból, obrzęk lub wyciek z rany po operacji
Metody operacji przepukliny
W metodzie klasycznej chirurg dociera do przepukliny przez cięcie nad nią, odprowadza zawartość worka przepuklinowego i wzmacnia ścianę, najczęściej wszczepiając siatkę. Siatka zmniejsza ryzyko nawrotu w porównaniu z samym zszyciem tkanek.
W metodzie laparoskopowej operuje się przez kilka niewielkich nacięć, umieszczając siatkę od strony jamy brzusznej. Metoda ta daje zwykle mniejszy ból pooperacyjny i szybszy powrót do aktywności, ale nie u każdego pacjenta jest możliwa.
Zabieg trwa zwykle od kilkudziesięciu minut do około dwóch godzin, zależnie od wielkości przepukliny i metody. Wiele operacji przepuklin wykonuje się w trybie jednodniowym.
Rekonwalescencja i powrót do pracy
Przez pierwsze dni normalne są ból, obrzęk i zasinienie okolicy operowanej. Zaleca się wczesne chodzenie, bo zmniejsza ryzyko zakrzepicy, przy jednoczesnym unikaniu dźwigania.
Do pracy siedzącej wraca się zwykle po jednym lub dwóch tygodniach. Praca fizyczna i dźwiganie wymagają dłuższej przerwy, najczęściej kilku tygodni, a dokładny termin ustala operator.
W pierwszych tygodniach szczególnie ważne jest unikanie zaparć i silnego kaszlu, bo gwałtowny wzrost ciśnienia w jamie brzusznej obciąża świeżo zaopatrzoną ścianę.
Powikłania i nawroty
Do powikłań należą krwiak, zakażenie rany, zbieranie się płynu w okolicy siatki oraz przewlekły ból pooperacyjny, zwłaszcza po operacjach pachwiny. Rzadziej dochodzi do uszkodzenia struktur sąsiednich.
Nawroty zdarzają się i zależą od metody, wielkości przepukliny oraz od czynników po stronie pacjenta, takich jak otyłość, palenie i przewlekły kaszel. Zastosowanie siatki istotnie je ogranicza.
Refundacja i czas oczekiwania
Operacja przepukliny jest refundowana przez NFZ w ramach hospitalizacji, po kwalifikacji w poradni chirurgicznej. W trybie pilnym, przy uwięźnięciu, operuje się natychmiast.
Prywatnie cena zależy od metody, rodzaju siatki, ośrodka i długości pobytu. Metoda laparoskopowa bywa droższa. Pytając o cenę, ustal, czy obejmuje siatkę, znieczulenie, pobyt i wizyty kontrolne.
Najczęściej zadawane pytania
Nie. Przepuklina nie cofa się samoistnie i z czasem zwykle się powiększa, a pas przepuklinowy nie leczy, lecz jedynie doraźnie ją utrzymuje. Jedynym skutecznym leczeniem jest operacja.
To zaklinowanie zawartości przepukliny, która przestaje dać się odprowadzić. Towarzyszy mu silny ból, nudności i wymioty. Jest to stan nagły wymagający pilnej operacji.
Do pracy siedzącej zwykle po jednym lub dwóch tygodniach, a praca fizyczna i dźwiganie wymagają najczęściej kilku tygodni przerwy. Termin ustala operator.
W laparoskopowej operuje się przez kilka niewielkich nacięć, umieszczając siatkę od strony jamy brzusznej, co daje zwykle mniejszy ból i szybszy powrót do aktywności. Nie u każdego pacjenta jest ona możliwa.
Siatka wzmacnia osłabioną ścianę jamy brzusznej i istotnie zmniejsza ryzyko nawrotu w porównaniu z samym zszyciem tkanek.
Tak, w ramach hospitalizacji po kwalifikacji w poradni chirurgicznej. Przy uwięźnięciu przepukliny operuje się w trybie pilnym.