Laparoskopia to nie jedna operacja, tylko technika, którą wykonuje się wiele różnych zabiegów. Zamiast szerokiego cięcia chirurg pracuje przez kilka nacięć wielkości około centymetra, wprowadzając kamerę i długie narzędzia.
Dla pacjenta oznacza to mniejszy ból pooperacyjny, krótszy pobyt w szpitalu i szybszy powrót do codzienności niż po operacji klasycznej. Jest jednak kilka rzeczy typowych właśnie dla laparoskopii, o których warto wiedzieć wcześniej, na czele z bólem barku po zabiegu.
Czym jest laparoskopia i kiedy się ją stosuje
Podczas laparoskopii jamę brzuszną wypełnia się dwutlenkiem węgla, żeby unieść powłoki i stworzyć przestrzeń do pracy. Obraz z kamery wyświetlany jest na monitorze w powiększeniu, co pozwala operować precyzyjnie przez małe otwory.
Technika ta jest dziś standardem w wielu operacjach brzusznych i ginekologicznych. Czasem w trakcie zabiegu konieczna jest zmiana na operację klasyczną, o czym uprzedza się przed podpisaniem zgody.
- usunięcie pęcherzyka żółciowego w kamicy
- operacje ginekologiczne, torbiele jajnika, mięśniaki, endometrioza
- usunięcie wyrostka robaczkowego
- operacje przepuklin
- diagnostyka niepłodności oraz niejasnych dolegliwości brzusznych
- część operacji jelitowych i bariatrycznych
Jak przygotować się do laparoskopii
Laparoskopię wykonuje się w znieczuleniu ogólnym, dlatego przygotowanie obejmuje badania krwi, EKG i konsultację anestezjologiczną. Obowiązuje pozostanie na czczo zgodnie z instrukcją oddziału.
Część zabiegów wymaga dodatkowego przygotowania jelita albo profilaktyki antybiotykowej. Zakres ustala oddział i to jego instrukcja obowiązuje.
Palenie papierosów przed operacją zwiększa ryzyko powikłań oddechowych i utrudnia gojenie, dlatego zaleca się jego przerwanie na możliwie długo przed zabiegiem.
- pozostań na czczo zgodnie z instrukcją oddziału
- omów z lekarzem wszystkie przyjmowane leki, zwłaszcza przeciwkrzepliwe i przeciwcukrzycowe
- usuń lakier z paznokci i zdejmij biżuterię
- przygotuj wygodne, luźne ubranie na powrót do domu
- zaplanuj transport i pomoc na pierwsze dni po wypisie
- narastający ból brzucha, twardy i bolesny brzuch
- gorączka powyżej 38 stopni, dreszcze
- zaczerwienienie, obrzęk albo ropny wyciek z rany
- uporczywe wymioty i brak możliwości oddania gazów
- ból i obrzęk łydki albo duszność i ból w klatce piersiowej
Jak wygląda zabieg krok po kroku
Po uśpieniu chirurg wykonuje pierwsze nacięcie, najczęściej w okolicy pępka, i wprowadza igłę lub trokar, przez który podaje dwutlenek węgla. Gdy powstanie przestrzeń robocza, wprowadza kamerę.
Kolejne dwa lub trzy nacięcia służą do wprowadzenia narzędzi. Chirurg wykonuje właściwy zabieg, obserwując pole operacyjne na monitorze, a na koniec usuwa narzędzia, wypuszcza gaz i zamyka rany pojedynczymi szwami.
Czas zabiegu zależy od jego rodzaju: usunięcie pęcherzyka żółciowego trwa zwykle około godziny, operacje bardziej złożone odpowiednio dłużej.
Rekonwalescencja: czego się spodziewać
Charakterystyczny dla laparoskopii jest ból barku i okolicy obojczyka w pierwszych dobach. Wynika z podrażnienia przepony przez resztki dwutlenku węgla i nie oznacza powikłania. Pomaga chodzenie i leki przeciwbólowe.
Uruchomienie zaczyna się szybko, zwykle w pierwszej dobie, bo wczesne chodzenie zmniejsza ryzyko zakrzepicy i przyspiesza powrót perystaltyki. Pobyt w szpitalu trwa najczęściej od jednego do trzech dni.
Do pracy siedzącej wraca się zwykle po jednym do dwóch tygodni, a dźwiganie i intensywny wysiłek odkłada się zwykle na kilka tygodni. Dokładne terminy zależą od rodzaju operacji i ustala je operator.
Powikłania i ryzyko
Do powikłań ogólnych należą krwawienie, zakażenie rany, zakrzepica żył głębokich oraz powikłania znieczulenia. Specyficzne dla laparoskopii są uszkodzenia narządów przy wprowadzaniu narzędzi i przepuklina w miejscu po trokarze.
Czasem konieczna jest konwersja, czyli dokończenie operacji metodą klasyczną z szerszym cięciem. Nie jest to błąd, tylko decyzja podejmowana dla bezpieczeństwa, gdy warunki anatomiczne nie pozwalają operować przez małe otwory.
Czy laparoskopia jest refundowana
Operacje laparoskopowe wykonywane ze wskazań medycznych są finansowane przez NFZ w ramach hospitalizacji. Czas oczekiwania na zabieg planowy zależy od ośrodka i rodzaju operacji.
Prywatnie koszt zależy od rodzaju zabiegu, ośrodka i długości pobytu. Pytając o cenę, ustal, czy obejmuje znieczulenie, pobyt, materiały jednorazowe, badanie histopatologiczne i wizyty kontrolne.
Najczęściej zadawane pytania
Zamiast jednego szerokiego cięcia wykonuje się kilka nacięć wielkości około centymetra i operuje długimi narzędziami pod kontrolą kamery. Oznacza to mniejszy ból, krótszy pobyt i szybszy powrót do codzienności.
To typowy objaw wynikający z podrażnienia przepony przez resztki dwutlenku węgla użytego do wypełnienia jamy brzusznej. Nie oznacza powikłania i ustępuje w ciągu kilku dni, a pomaga chodzenie.
Pobyt w szpitalu trwa zwykle od jednego do trzech dni, a do pracy siedzącej wraca się po jednym do dwóch tygodni. Dźwiganie i intensywny wysiłek odkłada się zwykle na kilka tygodni.
Czasem konieczna jest konwersja, czyli dokończenie operacji metodą klasyczną. Nie jest to błąd, tylko decyzja dla bezpieczeństwa, gdy warunki anatomiczne nie pozwalają operować przez małe otwory.
Zwykle po kilku tygodniach, a dokładny termin zależy od rodzaju operacji i ustala go operator. Zbyt wczesne dźwiganie sprzyja przepuklinie w miejscu po narzędziu.
Tak, operacje wykonywane ze wskazań medycznych są finansowane w ramach hospitalizacji. Czas oczekiwania na zabieg planowy zależy od ośrodka.