Cystoskopia pozwala obejrzeć od środka cewkę moczową i pęcherz. Lekarz wprowadza przez cewkę cienki wziernik zakończony kamerą, ogląda błonę śluzową, a w razie potrzeby pobiera wycinki lub wykonuje drobny zabieg.
To badanie, o które pacjenci pytają z wyraźnym niepokojem. Dlatego opisujemy tu nie tylko przebieg, ale też to, co realnie się odczuwa i jakie są dostępne warianty znieczulenia.
Czym jest cystoskopia i kiedy się ją wykonuje
Cystoskop występuje w dwóch odmianach: giętkiej i sztywnej. Giętka jest wygodniejsza dla pacjenta i częściej wystarcza do samej diagnostyki, sztywna daje szersze możliwości zabiegowe.
Badanie jest podstawową metodą oceny pęcherza, bo pokazuje zmiany, których nie widać w USG ani w tomografii.
- krwiomocz, także jednorazowy i bezbolesny, zwłaszcza u osób po 40 roku życia
- nawracające zakażenia układu moczowego
- podejrzenie i nadzór po leczeniu nowotworu pęcherza moczowego
- przewlekłe objawy z dolnych dróg moczowych, parcia naglące, ból pęcherza
- podejrzenie zwężenia cewki moczowej lub obecności kamienia w pęcherzu
Jak przygotować się do cystoskopii
Przygotowanie jest proste. Przy badaniu w znieczuleniu miejscowym zwykle nie trzeba być na czczo, a często prosi się o oddanie moczu tuż przed badaniem.
Ważne jest wykluczenie czynnego zakażenia dróg moczowych, bo badanie wykonane przy infekcji grozi jej rozsiewem. Z tego powodu przed cystoskopią często wykonuje się badanie ogólne moczu, a czasem posiew.
- wykonaj zlecone badanie moczu i zgłoś objawy infekcji, pieczenie, częstomocz, gorączkę
- zabierz skierowanie oraz wyniki wcześniejszych badań obrazowych i endoskopowych
- omów z lekarzem leki przeciwkrzepliwe, jeśli planowane jest pobranie wycinków
- przy badaniu w znieczuleniu ogólnym obowiązuje pozostanie na czczo i osoba towarzysząca
- oddaj mocz tuż przed badaniem, jeżeli pracownia tak zaleci
- gorączka powyżej 38 stopni i dreszcze w ciągu doby po badaniu
- niemożność oddania moczu mimo silnego parcia
- obfite krwawienie albo skrzepy w moczu
- silny, narastający ból podbrzusza
- nasilające się pieczenie utrzymujące się dłużej niż dwa dni
Jak wygląda badanie krok po kroku
Badanie wykonuje się w pozycji leżącej, na fotelu urologicznym. Do cewki moczowej podaje się żel znieczulający, który jednocześnie nawilża i ułatwia wprowadzenie wziernika. Na jego zadziałanie czeka się kilka minut.
Lekarz wprowadza cystoskop przez cewkę do pęcherza, wypełnia pęcherz płynem i ogląda błonę śluzową na całej powierzchni. Wypełnianie pęcherza daje uczucie parcia na mocz, które jest normalne i mija po badaniu.
Cystoskopia diagnostyczna trwa zwykle kilka minut. Jeśli pobierane są wycinki albo wykonywany jest zabieg, badanie trwa dłużej.
Po badaniu: co jest normalne, a co nie
Przez pierwsze godziny, a czasem przez jeden lub dwa dni, normalne jest pieczenie przy oddawaniu moczu, częstsze parcie oraz różowe zabarwienie moczu. Objawy zwykle same ustępują.
Najlepiej pomaga picie większej ilości wody, które rozcieńcza mocz i przyspiesza ustąpienie dolegliwości, o ile lekarz nie zalecił ograniczenia płynów.
Po badaniu w znieczuleniu ogólnym obowiązuje zakaz prowadzenia pojazdów przez resztę dnia oraz obecność osoby towarzyszącej.
Czy cystoskopia boli i jakie niesie ryzyko
Przy znieczuleniu miejscowym badanie jest zwykle nieprzyjemne, ale nie bolesne. Odczuwa się pieczenie i parcie, a największy dyskomfort trwa kilka sekund przy przechodzeniu wziernika przez zwieracz.
Najczęstszym powikłaniem jest zakażenie układu moczowego, dlatego tak ważne jest wykluczenie infekcji przed badaniem. Rzadziej występuje krwawienie i przemijające zatrzymanie moczu.
Ile kosztuje cystoskopia i czy jest refundowana
Cystoskopia jest refundowana przez NFZ na podstawie skierowania od urologa. Przy podejrzeniu nowotworu, na przykład przy krwiomoczu, wykonuje się ją w trybie pilniejszym.
Prywatnie cena zależy od miasta, rodzaju wziernika oraz od tego, czy badanie obejmuje pobranie wycinków i ich ocenę mikroskopową. Badanie giętkim cystoskopem oraz znieczulenie ogólne zwykle podnoszą koszt.
Najczęściej zadawane pytania
Przy znieczuleniu miejscowym jest zwykle nieprzyjemna, ale nie bolesna. Odczuwa się pieczenie i parcie na mocz, a największy dyskomfort trwa kilka sekund.
Badanie diagnostyczne zwykle kilka minut. Jeśli pobierane są wycinki albo wykonywany jest drobny zabieg, trwa dłużej.
Przy znieczuleniu miejscowym zwykle nie. Pozostanie na czczo obowiązuje przy badaniu w znieczuleniu ogólnym, wraz z koniecznością osoby towarzyszącej.
Tak, przez pierwsze godziny lub dobę jest to typowe, podobnie jak pieczenie i częstsze parcie. Obfite krwawienie ze skrzepami normalne nie jest i wymaga kontaktu z lekarzem.
Żeby wykluczyć czynne zakażenie dróg moczowych. Badanie wykonane przy infekcji grozi jej rozsiewem, dlatego przy dodatnim wyniku termin się przekłada.
Tak, na podstawie skierowania od urologa. Przy krwiomoczu i podejrzeniu nowotworu badanie wykonuje się w trybie pilniejszym.