Artroskopia kolana to zabieg wykonywany przez dwa lub trzy niewielkie nacięcia, przez które chirurg wprowadza kamerę i narzędzia. Pozwala obejrzeć wnętrze stawu i w tym samym czasie naprawić to, co jest uszkodzone.
Najczęściej wykonuje się ją z powodu uszkodzenia łąkotki. Dla pacjenta najważniejsze jest zwykle nie samo półtorej godziny na sali, tylko to, co dzieje się przez kolejne tygodnie, czyli rehabilitacja.
Czym jest artroskopia kolana i kiedy się ją wykonuje
Artroskopia jest zabiegiem małoinwazyjnym. Zamiast szerokiego otwarcia stawu chirurg pracuje przez niewielkie otwory, co oznacza mniejszy uraz tkanek, krótszy pobyt i szybsze gojenie.
Współcześnie artroskopię wykonuje się głównie wtedy, gdy jest co naprawić. Sama diagnostyka opiera się przede wszystkim na badaniu i rezonansie magnetycznym, a zabiegu nie stosuje się rutynowo w zaawansowanych zmianach zwyrodnieniowych.
- uszkodzenie łąkotki z blokowaniem lub przeskakiwaniem w stawie
- rekonstrukcja więzadła krzyżowego przedniego
- uszkodzenia chrząstki stawowej i wolne ciała w stawie
- przewlekły wysięk i ból kolana bez uchwytnej przyczyny w badaniach obrazowych
- usunięcie zmienionej zapalnie błony maziowej
Jak przygotować się do zabiegu
Przed zabiegiem wykonuje się badania krwi, EKG i konsultację anestezjologiczną, na której ustala się rodzaj znieczulenia. Najczęściej stosuje się znieczulenie podpajęczynówkowe, czyli od pasa w dół, rzadziej ogólne.
Dobra wiadomość jest taka, że na wynik zabiegu realnie wpływa przygotowanie mięśni. Ćwiczenia wzmacniające mięsień czworogłowy zalecane przed operacją skracają późniejszą rehabilitację.
- zgłoś się na czczo zgodnie z instrukcją oddziału
- przynieś wynik rezonansu magnetycznego kolana i dotychczasową dokumentację
- omów z lekarzem leki przeciwkrzepliwe i przeciwpłytkowe
- przygotuj w domu kule łokciowe oraz miejsce do odpoczynku z uniesioną nogą
- zadbaj o wzmocnienie mięśnia czworogłowego przed zabiegiem, jeśli lekarz to zalecił
- zaplanuj transport do domu i pomoc na pierwsze dni
- narastający ból kolana, którego nie łagodzą leki przeciwbólowe
- gorączka powyżej 38 stopni, zaczerwienienie i wyciek z rany
- gwałtownie narastający obrzęk kolana
- ból, obrzęk i zaczerwienienie łydki, zwłaszcza jednostronne
- duszność albo ból w klatce piersiowej, także bez objawów z nogi
Jak wygląda zabieg krok po kroku
Po znieczuleniu chirurg wykonuje dwa lub trzy niewielkie nacięcia po bokach rzepki. Przez jedno wprowadza artroskop z kamerą, przez pozostałe narzędzia. Staw wypełnia się płynem, żeby rozprężyć jego wnętrze i uzyskać dobrą widoczność.
Chirurg ogląda kolejno przedziały stawu, ocenia łąkotki, chrząstkę i więzadła, a następnie wykonuje właściwy zabieg: zszywa albo częściowo usuwa uszkodzoną łąkotkę, wygładza chrząstkę lub rekonstruuje więzadło.
Zabieg trwa zwykle od trzydziestu minut do półtorej godziny, zależnie od zakresu. Rany zamyka się pojedynczymi szwami i zakłada opatrunek.
Rehabilitacja i powrót do sprawności
Pierwsze doby to odpoczynek z uniesioną nogą, chłodzenie kolana i chodzenie o kulach w zakresie ustalonym przez operatora. Obrzęk i ograniczenie zginania są normalne.
Rehabilitację zaczyna się wcześnie, zwykle od ćwiczeń napinania mięśnia czworogłowego i stopniowego odzyskiwania zakresu ruchu. To ona, a nie sam zabieg, decyduje o ostatecznym wyniku.
Czas powrotu zależy od zakresu operacji. Po zabiegu na łąkotce do pracy siedzącej wraca się zwykle w ciągu jednego do dwóch tygodni, a do sportu po kilku tygodniach. Po rekonstrukcji więzadła krzyżowego proces trwa wiele miesięcy i wymaga prowadzonej rehabilitacji.
Powikłania i ryzyko
Artroskopia jest zabiegiem o niskim ryzyku, ale jak każda operacja niesie możliwość powikłań. Wymienia się zakażenie stawu, krwiak, uszkodzenie struktur wewnątrzstawowych oraz zakrzepicę żył głębokich.
Zakrzepica jest powodem, dla którego po zabiegu zaleca się wczesne uruchomienie i, u części pacjentów, profilaktykę przeciwzakrzepową. Nie należy jej pomijać nawet przy dobrym samopoczuciu.
Ile kosztuje artroskopia kolana
Artroskopia wykonywana ze wskazań medycznych jest refundowana przez NFZ, na podstawie kwalifikacji w poradni ortopedycznej. Czas oczekiwania na zabieg planowy bywa długi i zależy od ośrodka.
Prywatnie cena zależy od miasta, zakresu zabiegu i użytych materiałów, bo rekonstrukcja więzadła z implantami kosztuje znacznie więcej niż zabieg na łąkotce. Sprawdź, czy oferta obejmuje pobyt, znieczulenie, materiały i wizyty kontrolne, bo to one różnicują ceny.
Najczęściej zadawane pytania
Zwykle od trzydziestu minut do półtorej godziny, zależnie od zakresu zabiegu. Sam pobyt w szpitalu jest często jednodniowy.
Chodzenie o kulach zaczyna się zwykle w pierwszej dobie, w zakresie obciążania ustalonym przez operatora. Czas korzystania z kul zależy od tego, co było robione w stawie.
Po zabiegu na łąkotce do pracy siedzącej zwykle w ciągu jednego do dwóch tygodni. Praca fizyczna i sport wymagają więcej czasu, a po rekonstrukcji więzadła krzyżowego powrót liczy się w miesiącach.
Sam zabieg wykonuje się w znieczuleniu, więc nie boli. Po zabiegu występuje ból i obrzęk, kontrolowane lekami przeciwbólowymi i chłodzeniem, zwykle najsilniejsze przez pierwsze doby.
Tak, wykonywana ze wskazań medycznych jest refundowana po kwalifikacji w poradni ortopedycznej. Czas oczekiwania na zabieg planowy zależy od ośrodka.
W zaawansowanych zmianach zwyrodnieniowych nie stosuje się jej rutynowo, bo nie przynosi trwałej poprawy. Wskazania ustala ortopeda na podstawie badania i rezonansu.